Intraductal papilloma เนื้องอกในท่อน้ำนม

Intraductal papilloma คืออะไร? ทำไมบางคนต้องผ่าตัดออก

Intraductal papilloma คือ เนื้องอก/ติ่งเนื้อในท่อน้ำนม ที่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ในบางราย เมื่อ “เอาออกทั้งก้อน” แล้ว อาจพบ รอยโรคเสี่ยงสูง หรือ มะเร็งระยะเริ่มต้นแฝงอยู่ ได้ จึงมีบางกรณีที่แพทย์แนะนำให้เอาออกเพื่อให้ทราบผลแน่ชัด (final diagnosis)

intraductal papilloma ตรวจพบได้อย่างไร

Intraductal papilloma มักตรวจพบได้เป็น

• ก้อนข้างในท่อน้ำนม (Intra-ductal mass)

• หรือในกรณีที่ใหญ่มาก อาจตรวจพบได้เป็นก้อนในถุงน้ำ (cyst with intracystic solid component)

ไม่ว่าจะเป็นก้อนในท่อน้ำนม หรือก้อนในถุงน้ำ ก็จำเป็นต้องเจาะชิ้นเนื้อไปตรวจ

เพราะมะเร็งเต้านม ส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากเซลล์เยื่อบุผิวท่อน้ำนม (ถ้าไม่เข้าใจ กลับไปอ่านบทความอันแรกก่อนนะครับ “ กลไกการเกิดเนื้องอก และมะเร็งเต้านม”)

ทำไมผลเจาะบางแบบ “ต้องเอาออก“ แม้ยังไม่ใช่มะเร็ง

ถ้าผลเจาะออกมาเป็น Intraductal neoplasm หรือ intraductal papilloma บางครั้งจำเป็นต้องผ่าตัดออกเพราะมีโอกาสที่จะมีความเสี่ยงสูงหรือเป็นมะเร็งระยะเริ่มต้นแฝงอยู่เมื่อเอาออกทั้งก้อน

ก่อนอื่น เรามาทำความเข้าใจกันก่อน

• Intraductal lesion / intraductal neoplasm เป็นคำกว้างๆ หมายถึงเนื้องอกชนิด papillary ที่เกิดขึ้นในท่อน้ำนม (จากบทความเก่า ทราบแล้วใช่มั้ยครับว่า ถ้าเกิดเนื้องอกในท่อน้ำนมเราจะระแวงเป็นพิเศษ เพราะมะเร็งเต้านมเกือบทั้งหมดเกิดจากเซลเยื่อบุผิวท่อน้ำนม)

• Intraductal papilloma คือ เนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง แต่ในบางครั้งก็ยังต้องเอาออก (เช่นก้อนใหญ่ๆ) เพราะการเจาะเป็นแค่บางส่วนของก้อน ต้องเอาออกมาตรวจทั้งก้อนเพราะบางครั้ง “ upgrade” (พอเอาออกทั้งก้อนมีบางส่วนเสี่ยงสูงมากหรือเป็นมะเร็งไปแล้ว)

สรุป : กรณีไหนควร ”เอาออกเพื่อฟันธง“ และกรณีไหนติดตามได้

Intraductal neoplasm ส่วนใหญ่ต้องเอาออกเพื่อฟันธง

• Intraductal lesion / intraductal neoplasm (คำกว้าง ยังไม่ฟันธง) มักแนะนำให้ เอาออกทั้งก้อน เพื่อให้ได้คำตอบสุดท้าย (final diagnosis)

Intraductal papilloma ส่วนใหญ่ไม่ต้องเอาออก (ยกเว้นกรณีต่อไปนี้)

ส่วนใหญ่ไม่ต้องเอาออก

ยกเว้นมีปัจจัยที่ทำให้เสี่ยงสูงขึ้นหรือยังไม่ชัดเจน เช่น

• มี atypia (อีกก้าวเดียวเป็นมะเร็ง) ผ่าออกมาพบมะเร็ง 20-30% (upgrade)

• ก้อนใหญ่เกิน 1 cm (อาจมีอะไรซ่อนอยู่) ควรเอาออก ผ่าออกมาพบมะเร็งสูงถึง 11%

• มีเลือดออกจากหัวนม

• ภาพ ไม่สอดคล้องกับ ผลชิ้นเนื้อ : ภาพน่าเกลียดแต่ผลออกมาไม่ใช่มะเร็ง

ข้อความสำคัญถึงคนไข้

ทำไมบางครั้งแพทย์แนะนำให้เอาออกทั้งก้อน

Intraductal papillary lesion ต้องเอาออกเพื่อให้ชัวร์ว่าเป็นอะไร

Intraductal papilloma ส่วนใหญ่ “ไม่ใช่มะเร็ง” และหลายคนรักษา/ติดตามได้อย่างปลอดภัย เหตุผลที่บางครั้งแพทย์แนะนำให้ “เอาออกทั้งก้อน” เป็นเพราะ การเจาะชิ้นเนื้อเป็นการสุ่มเพียงบางส่วนของก้อน และในรอยโรคกลุ่มนี้ “บางครั้ง” อาจมีส่วนที่ “เสี่ยงสูง”หรือเป็น“มะเร็งระยะเริ่มต้น”แฝงอยู่ ซึ่งจะทราบแน่ชัดเมื่อได้ตรวจชิ้นเนื้อทั้งก้อน (final diagnosis)

ดังนั้นการตัดสินใจว่า ควรผ่าตัดออกหรือสามารถติดตามได้ จะดูจาก “ภาพรวมทั้งหมด” ไม่ใช่ดูจากคำว่า papilloma อย่างเดียว ถ้าคุณได้รับคำแนะนำให้ผ่าตัด อย่าเพิ่งตกใจนะครับ

ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง และขอให้ทุกคนโชคดีครับ

ใครไม่ต้องผ่าก็ดีใจด้วย

ใครต้องผ่าก็ดีใจด้วย ที่ได้โอกาสกำจัดก้อนเสี่ยงสูงก่อนเป็นมะเร็งครับ

Love Love